BỊ TAI NẠN GIAO THÔNG CÓ PHẢI LÀ CĂN CỨ HOÃN THI HÀNH ÁN DÂN SỰ?
Câu hỏi của người dân: Tôi và chồng cũ đã được Tòa án tuyên bố ly hôn, chấm dứt quan hệ vợ chồng. Và theo Bản án của Tòa án, anh có nghĩa vụ nuôi dưỡng cho con gái cho đến khi con bé đủ 18 tuổi. Tuy nhiên, tôi được biết gia đình anh đã có đơn xin hoãn thi hành án vì việc anh sẽ được hoãn nghĩa vụ nuôi dưỡng con vì anh bị tai nạn đang nằm viện. Tôi lo lắng sẽ anh ấy tìm cách trốn tránh thực hiện nghĩa vụ này nên muốn hỏi đây có phải là căn cứ để hoãn thi hành án không?
Luật sư tư vấn:
Trong thực tiễn, việc thi hành án dân sự thường gặp nhiều trở ngại xuất phát từ thái độ trốn tránh của người phải thi hành án hoặc do các sự kiện bất khả kháng phát sinh trong đời sống. Một trong những tình huống khá phổ biến hiện nay là người phải thi hành án gặp sự cố về sức khỏe (như bị tai nạn, đổ bệnh) và gia đình họ lập tức gửi đơn xin hoãn thi hành án đối với nghĩa vụ cấp dưỡng. Việc hoãn thực hiện nghĩa vụ tài chính này đẩy người trực tiếp nuôi con vào thế khó khăn khi vừa phải gánh vác toàn bộ chi phí sinh hoạt của con nhỏ. Thực trạng này làm phát sinh các câu hỏi pháp lý then chốt: Việc bị tai nạn nằm viện có đương nhiên cấu thành căn cứ hoãn thi hành án đối với nghĩa vụ cấp dưỡng hay không? Thời hạn hoãn được xác định thế nào để vừa bảo đảm quyền lợi chính đáng cho trẻ em, vừa không xâm phạm đến quyền con người của người đang trong tình trạng sức khỏe suy giảm?
THI HÀNH ÁN DÂN SỰ LÀ GÌ?
Hiện nay, pháp luật Việt Nam không có quy định cụ thể về “thi hành án dân sự”. Tuy nhiên, theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 và Luật Thi hành án dân sự năm 2025, có thể hiểu thi hành án dân sự là giai đoạn tố tụng đặc biệt, nhằm bảo đảm cho bản án, quyết định của Tòa án hoặc Trọng tài có hiệu lực pháp luật được thực hiện trên thực tế. Và bản án hoặc quyết định của Tòa án dù chính xác đến đâu cũng chỉ dừng lại ở ý nghĩa trên giấy nếu không được tổ chức thi hành án. Nếu người phải thi hành án không tự nguyện chấp hành, cơ quan thi hành án có quyền áp dụng các biện pháp cưỡng chế (như kê biên tài sản, phong tỏa tài khoản, khấu trừ thu nhập...) để buộc họ phải thực hiện nghĩa vụ.
.png)
HOÃN THI HÀNH ÁN DÂN SỰ
Hoãn thi hành án dân sự là việc tạm thực hiện các thủ tục, biện pháp tổ chức thi hành án dân sự trong một thời hạn nhất định do phát sinh các lý do khách quan hoặc căn cứ pháp lý theo quy định của pháp luật. Việc hoãn chỉ là tạm dừng quá trình thi hành án tại một thời điểm nhất định, hoàn toàn không làm chấm dứt hay xóa bỏ bản án, quyết định của Tòa án hay nghĩa vụ của người phải thi hành án.
Các căn cứ hoãn thi hành án dân sự được quy định tại khoản 1 Điều 46 Luật Thi hành án dân sự năm 2025 bao gồm:
“a) Nghĩa vụ gắn liền với nhân thân của người phải thi hành án hoặc pháp luật quy định nghĩa vụ không được chuyển giao mà người phải thi hành án bị bệnh hiểm nghèo, có xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh cấp cơ bản trở lên theo quy định của pháp luật;
b) Nghĩa vụ gắn liền với nhân thân của người phải thi hành án hoặc pháp luật quy định nghĩa vụ không được chuyển giao mà chưa xác định được địa chỉ của người phải thi hành án;
c) Đương sự thỏa thuận bằng văn bản về việc hoãn thi hành án hoặc người được thi hành án có văn bản đề nghị hoãn thi hành án, trừ trường hợp yêu cầu hoãn thi hành án làm ảnh hưởng đến lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của người thứ ba; trong thời gian hoãn thi hành án thì người phải thi hành án không phải chịu lãi chậm thi hành án, trừ trường hợp đương sự có thỏa thuận khác;
d) Nhận được thông báo thụ lý của Tòa án về việc giải quyết yêu cầu xác định, phân chia, giải quyết tranh chấp về quyền sở hữu tài sản, quyền sử dụng đất, trừ trường hợp tài sản đó đã được bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật tuyên kê biên, xử lý, công nhận quyền sở hữu, quyền sử dụng hoặc trường hợp người phải thi hành án có tài sản, thu nhập khác để thi hành án;
đ) Nhận được thông báo thụ lý của Tòa án về việc giải quyết yêu cầu hủy kết quả đấu giá, yêu cầu hủy hợp đồng mua bán tài sản đấu giá hoặc giải quyết tranh chấp về hợp đồng mua bán tài sản đấu giá;
e) Nhận được quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời, biện pháp ngăn chặn, biện pháp cưỡng chế đối với tài sản thi hành án của cơ quan tiến hành tố tụng để phục vụ điều tra, truy tố, xét xử, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác;
g) Đang trong thời hạn cơ quan có thẩm quyền sửa chữa, bổ sung, giải thích bản án, quyết định hoặc đang thực hiện tương trợ tư pháp về dân sự theo quy định của pháp luật;
h) Đang trong thời hạn cơ quan có thẩm quyền trả lời kiến nghị của cơ quan thi hành án dân sự về việc xem xét lại bản án, quyết định theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm;
i) Người được nhận tài sản, người được giao nuôi dưỡng đã được thông báo hợp lệ 02 lần về việc nhận tài sản, nhận người được nuôi dưỡng nhưng không đến nhận;
k) Việc chuyển giao quyền và nghĩa vụ thi hành án theo quy định của pháp luật chưa thực hiện được vì tình trạng khẩn cấp, trở ngại khách quan hoặc sự kiện bất khả kháng;
l) Nhận được thông báo thụ lý của Tòa án hoặc cơ quan có thẩm quyền về việc giải quyết đề nghị xem xét lại quyết định công nhận kết quả hòa giải thành hoặc hủy phán quyết, quyết định quy định tại các khoản 2, 3, 4 và 5 Điều 2 của Luật này.”
BỊ TAI NẠN GIAO THÔNG CÓ PHẢI LÀ CĂN CỨ HOÃN THI HÀNH ÁN DÂN SỰ?
Để áp dụng quy định hoãn thi hành án theo căn cứ này, cần đáp ứng đủ 3 điều kiện đồng thời:
Về bản chất nghĩa vụ: nghĩa vụ của người phải thi hành án dân sự là nghĩa vụ gắn liền với nhân thân của người phải thi hành án (ví dụ: nghĩa vụ xin lỗi công khai, nghĩa vụ trực tiếp nuôi dưỡng/cấp dưỡng, nghĩa vụ thực hiện một công việc cụ thể đòi hỏi kỹ năng cá nhân...) hoặc là nghĩa vụ mà pháp luật quy định không được chuyển giao cho người khác.
Về tình trạng sức khỏe: Người phải thi hành án bị mắc bệnh hiểm nghèo (như ung thư giai đoạn cuối, suy gan/suy thận giai đoạn cuối,...).
Về văn bản xác nhận: Phải có xác nhận bằng văn bản của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh cấp cơ bản trở lên (theo hệ thống phân cấp chuyên môn kỹ thuật khám bệnh, chữa bệnh hiện hành).
Trong trường hợp trên, chồng cũ của bạn đọc có nghĩa vụ nuôi dưỡng con chung của vợ chồng sau ly hôn. Đây được xem là nghĩa vụ gắn liền với nhân thân với người phải thi hành án dân sự vì việc nuôi dưỡng con chung không thể được chuyển giao cho người khác. Tuy nhiên vấn đề đặt ra rằng việc người chồng bị tai nạn giao thông có phải là căn cứ để hoãn thi hành án dân sự được quy định tại điểm a khoản 1 Điều 46 Luật Thi hành án dân sự năm 2025 không? Câu trả lời là không vì tình trạng sức khỏe này không được pháp luật quy định là trường hợp có thể được hoãn thi hành án. Vậy nên người chồng vẫn phải thực hiện nghĩa vụ nuôi dưỡng của mình mà không thể được hoãn thi hành án trong trường hợp này.
Để bảo vệ tốt nhất cho quyền và lợi ích hợp pháp của con gái, bạn đọc còn có thể viết đơn yêu cầu thi hành án dân sự đối với người cha để đảm bảo việc thi hành án được diễn ra theo đúng quy định pháp luật.
Liên hệ Luật sư tư vấn:
Trên đây là những phân tích của Công ty Luật Tân Cảng về căn cứ hoãn thi hành án dân sự. Để được tư vấn cụ thể hơn về các vấn đề pháp lý liên quan, cũng như được giải đáp các thắc mắc, được hỗ trợ rà soát hồ sơ pháp lý, đánh giá chứng cứ và xây dựng phương án giải quyết phù hợp khi gặp phải các vướng mắc pháp lý tương tự, quý khách hàng có thể liên hệ với Công ty Luật Tân Cảng qua thông tin bên dưới. Với đội ngũ Luật sư chuyên nghiệp và nhiều kinh nghiệm, Công ty Luật Tân Cảng luôn sẵn sàng lắng nghe những khó khăn và đồng hành cùng quý khách hàng trong suốt quá trình bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Công ty Luật TNHH MTV Tân Cảng
Địa chỉ: Tầng 2, số 85, đường số 13, Khu dân cư Vạn Phúc 1, phường Hiệp Bình, TP. Hồ Chí Minh
Điện thoại: 0965 921 058
Email: luattancang@gmail.com
Website: luattancang.com