Câu hỏi của người dân: Ngày 10/5/2026, gia đình tôi nhận được Quyết định thu hồi đất để nâng cấp, mở rộng xây dựng đường lộ. Tuy nhiên, gia đình tôi chưa từng được mời đi lấy ý kiến trực tiếp về phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Vậy nên tôi cho rằng Quyết định này được ban hành trái pháp luật và mong muốn được khiếu nại để bảo vệ quyền lợi của mình. Tôi có thể nộp đơn khiếu nại ai và gửi đến đâu?
Luật sư tư vấn:
Đây là vướng mắc rất phổ biến vì người dân khi gặp phải những vấn đề về việc khiếu nại sẽ băn khoăn không biết phải ghi tên cơ quan (như Ủy ban nhân dân) hay tên người đứng đầu (như Chủ tịch Ủy ban nhân dân) vào đơn khiếu nại.
Thẩm quyền ban hành văn bản hành chính
Trong hệ thống pháp luật Việt Nam, thẩm quyền ban hành văn bản hành chính gắn liền với chức vụ, chức danh lãnh đạo hoặc tên cơ quan, tổ chức theo quy định của pháp luật chuyên ngành và được chia làm 2 nhóm chính:
Ban hành theo thẩm quyền cơ quan, tổ chức: Đây là các văn bản mà người ký sẽ ký thay mặt (™) cho cả một tập thể cơ quan. Thẩm quyền này thuộc về:
Cơ quan hành chính nhà nước ở Trung ương: Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ.
Chính quyền địa phương các cấp: Ủy ban nhân dân (UBND) các cấp Tỉnh, Xã.
Các cơ quan chuyên môn thuộc UBND: Các Sở, Phòng, Ban.
Các tổ chức chính trị, xã hội, doanh nghiệp: Ban Chấp hành Đảng bộ, Hội đồng thành viên, Hội đồng quản trị, Tổng công ty…
Ban hành theo thẩm quyền cá nhân: Đây là các văn bản do chính cá nhân người có thẩm quyền ký với tư cách chức danh của họ, không nhân danh tập thể. Thẩm quyền này thuộc về:
Các chức danh lãnh đạo Nhà nước: Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao.
Người đứng đầu cơ quan hành chính, đơn vị: Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Chủ tịch UBND các cấp, Giám đốc các Sở, Hiệu trưởng các trường học, Giám đốc doanh nghiệp..
Các loại văn bản được ban hành: Quyết định (cá biệt), Chỉ thị, Công văn, Điện, Thư công…
Cần lưu ý, hiện nay cơ cấu nhà nước được xây dựng theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Chính vì thế, các quy định về thẩm quyền giữa các chủ thể ban hành văn bản hành chính đã có sự thay đổi nhất định như thay đổi về cấp của cơ quan ban hành (từ huyện thành xã,...) hoặc thay đổi từ thẩm quyền tập thể sang thẩm quyền cá nhân.
Chủ thể bị khiếu nại
Theo định nghĩa tại khoản 5 Điều 2 Luật Khiếu nại năm 2011: “Người bị khiếu nại là cơ quan hành chính nhà nước hoặc người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước có quyết định hành chính, hành vi hành chính bị khiếu nại; cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền có quyết định kỷ luật cán bộ, công chức bị khiếu nại.”. Vậy đối tượng bị khiếu nại có thể là văn bản hành chính hoặc hành vi hành chính. Và trong trường hợp khiếu nại văn bản hành chính, chủ thể bị khiếu nại sẽ là cơ quan hành chính nhà nước hoặc người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước, tức có thể là một tập thể cơ quan hoặc chỉ là một cá nhân tùy theo thẩm quyền của họ. Việc xác định rõ chủ thể bị khiếu nại là vô cùng cần thiết để đảm bảo cho thủ tục khiếu nại được thực hiện theo đúng quy định pháp luật, nhất là trong giai đoạn cơ cấu bộ máy nhà nước ta đang có sự tinh gọn. Và để xác định đúng chủ thể bị khiếu nại cần phải nắm được các nội dung sau đây: Cơ quan ban hành văn bản hành chính; Nội dung văn bản hành chính; Chức danh và chủ thể ký ban hành văn bản hành chính. Và đặc biệt là thẩm quyền ban hành văn bản đó thuộc về tập thể cơ quan hay cá nhân người đứng đầu cơ quan được quy định trong các văn bản quy phạm pháp luật chuyên ngành.
Giải quyết vụ việc thực tiễn
Trong vụ việc trên, người dân muốn khiếu nại văn bản hành chính là Quyết định thu hồi đất mà cụ thể là đối với đất xây dựng dự án công cộng được quy định tại Điều 79 Luật Đất đai năm 2024. Theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 83 Luật Đất đai năm 2024 và điểm b khoản 1 Điều 5 Nghị định số 151/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 của Chính phủ Quy định về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 02 cấp, phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực đất đai thì thẩm quyền ban hành Quyết định thu hồi đất này hiện nay thuộc về Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã. Đây là sự thay đổi thẩm quyền khá quan trọng vì trước đây, thẩm quyền thuộc về Ủy ban nhân dân cấp huyện. Tức là đã có sự chuyển giao từ thẩm quyền tập thể sang thẩm quyền cá nhân. Vậy nên, khi có căn cứ, người dân có thể nộp đơn khiếu nại về việc Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã ban hành Quyết định thu hồi đất trái quy định của pháp luật.
Liên hệ Luật sư tư vấn:
Trên đây là những phân tích của Công ty Luật Tân Cảng về vấn đề xác định chủ thể bị khiếu nại hành chính. Để được tư vấn cụ thể hơn về các vấn đề pháp lý liên quan, cũng như được giải đáp các thắc mắc, được hỗ trợ rà soát hồ sơ pháp lý, đánh giá chứng cứ và xây dựng phương án giải quyết phù hợp khi gặp phải các vướng mắc pháp lý tương tự, quý khách hàng có thể liên hệ với Công ty Luật Tân Cảng qua thông tin bên dưới. Với đội ngũ Luật sư chuyên nghiệp và nhiều kinh nghiệm, Công ty Luật Tân Cảng luôn sẵn sàng lắng nghe những khó khăn và đồng hành cùng quý khách hàng trong suốt quá trình bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Công ty Luật TNHH MTV Tân Cảng
Địa chỉ: Tầng 2, số 85, đường số 13, Khu dân cư Vạn Phúc 1, phường Hiệp Bình, TP. Hồ Chí Minh
Điện thoại: 0965 921 058
Email: luattancang@gmail.com
Website: luattancang.com